NL | EN
Deeldit
opFacebook
Deeldit
opTwitter

Een lesje kunst van Trouw

Een lesje kunst van Trouw

10-04-2012 | 12.14

We zijn heel blij dat we tijdens Hear It! een aantal grootheden uit de collectie van het Stedelijk mogen tentoonstellen. Een van deze grootheden is Bruce Nauman. Bruce wie? horen wij velen al zeggen. Vandaar dat Trouw jullie een vluchtig lesje in de videokunst geeft.
 
Intermedialiteit
 
Bruce Nauman, afkomstig uit de Verenigde Staten, is een veelomvattend kunstenaar. Zo maakt hij o.a. sculpturen, installaties, videokunst en neon werken. Nauman hield zich vanaf de jaren zestig bezig met tal van dit soort kunstvormen. Veel beeldhouwkunstenaars en performance artiesten begonnen in deze tijd met het incorporeren van video in de vorm van documentatie, performance of tentoonstellingen. Het was de opkomst van video in de jaren ’60 wat menig kunstenaar liet experimenteren en het medium een plek gaf in het museum. De inmenging van verschillende media in een werk wordt aangeduid met de term intermedialiteit. Vele kunstenaars wilden hiermee nog een stapje verder gaan en probeerde hiermee tot een hernieuwde definitie van de eigen kunstvorm te komen. Zij wezen de materiele eigenschappen van het medium af en daarmee ontstond de term conceptuele kunst. Binnen de conceptuele kunst is het idee (het concept) de ‘kunst’. In welke fysieke vorm dit wordt gepresenteerd is onbelangrijk.
 
Kunst als kritiek op het lichaam als object
 
Nauman verwierf in de jaren zestig, samen met kunstenaars als Allan Kaprov, Chris Burden en Vito Acconci bekenheid met zijn performances en daarvan afgeleide videokunst. Zij incorporeerde verschillende kunstvormen in de performance en creëerden op die manier een intermediaal kunstwerk. In deze performances staat doorgaans een zeer indringende confrontatie met de beschouwer centraal. Acconci volgde voorbijgangers naar hun bestemmingen of masturbeerde onder de vloer van de galerie en liet de bezoekers het geluid daarvan horen via de speakers. De grootste faam genoten zijn performances waarin hij de (pijn) grenzen van het eigen lichaam aftastte door zichzelf bijvoorbeeld te bijten.
 
Pionierswerk werd zonder twijfel verricht door de provocatieve Chris Burden die zich in de legendarische, korte performance Shoot (1971) door een vriend van op afstand in de linkerbovenarm liet schieten. Shoot vormde hiermee een duidelijke kritiek op de Vietnam-oorlog. Burden legde zijn vluchtige en unieke optredens uit documentaire overwegingen vast op video. Geleidelijk echter zouden foto’s, film en videotapes bij deze kunstenaars tot autonome kunstwerken uitgroeien.
 
Zo ook bij Bruce Nauman. In de werken die op 19 April te zien zullen zijn in Trouw, Pacing Upside Down en Lip Sync uit 1969.
 
In Pacing Upside Down zien we Nauman rondjes lopen zijn atelier, maar omdat de camera is omgekeerd lijkt hij op het plafond te lopen. Nauman werd zich bewust van het feit dat hij het grootste deel van zijn tijd als ijsberend doorgebracht in zijn atelier, dus hij maakte van deze alledaagse activiteiten een kunst.
 
In Lip Sync is hangt de camera ook ondersteboven maar dan gericht op de mond, kin en keel van Nauman.. De soundtrack waarop je Nauman de woorden 'lip sync' hoort zeggen loopt de ene keer wel en de andere keer niet synchroon met de lippen die de woorden uitspreken. De video scheidt wat men hoort van wat men ziet (een voorloper op David Lynch, maar dat is weer een heel ander verhaal). De repetitie van het werk is bijna hypnotiserend. Al wordt Nauman na een tijdje wel wat moe en maakt hij kleine, onbedoelde fouten. Dat is misschien ook wel de charme van dit werk.

Het werk van Bruce Nauman is op 19 April te zien tijdens Hear It (part 2) - Playing the Building. Onze tweede samenwerking met het Stedelijk Museum. Werken van ander kunstenaars die deze avond te bezichtigen en te horen zijn, zijn o.a. Marina Abramović (RS), Alva Noto (DE), Mark Bain (USA), François Dey (CH)& Alexandros Papamarkou (NL), BMB con (NL), Valie Export (AUS), Iain Forsyth (UK) & Jane Pollard (UK), Gary Hill (USA), Jacob Kirkegaard (DK), Machinefabriek (NL), Bruce Nauman (USA).